Dr. Sajith wrote this article in Sinhala. An English version is not available yet.
ප්රසූතියට පෙර කොලස්ට්රම් ලබා ගැනීම යනු කුමක්ද?
ප්රසූතියට පෙර මව්කිරි ලබා ගැනීම (Antenatal Expression) යනු ඔබ ගර්භනීව සිටියදීම (සාමාන්යයෙන් සති 36 පමණ වන විට) ඔබේ පළමු කිරි වන කොලස්ට්රම් (Colostrum) සෙමින් අතින් දොවාලබා ගෙන, එය ඔබේ අලුත උපන් බිළිඳා සඳහා ගබඩා කර තබා ගැනීමයි.
කොලොස්ට්රම් යනු කුමක්ද?
කොලස්ට්රම් යනු ප්රතිදේහ සහ පෝෂ්ය පදාර්ථ වලින් පිරුණු "රන් දියරය" (liquid gold) ලෙස හැඳින්වෙන, ඔබගේ තන පුඩුවෙන් නිකුත්වෙන ප්රථම කිරි ස්වල්පයයි. එය ඔබගේ බිළිඳාගේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට සහාය වෙමින්, අසාත්මිකතා සහ රෝග වලින් ආරක්ෂා කරන ස්වභාවික එන්නතක් ලෙස ක්රියා කරයි.
මෙම පියවර මඟින් ඔබේ බිළිඳාට අවශ්ය වන අවස්ථාවකදී ඔබේම කිරි සැපයුමක් සූදානම් කර තබා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
විශේෂයෙන්ම, ඔබට දියවැඩියාව ඇත්නම් (උපතෙන් පසු දරුවාට රුධිර සීනි අඩු වීමේ අවදානමක් ඇත්නම්) හෝ ඔබේ බිළිඳාට ක්ලෙෆ්ට් තොල (cleft lip) වැනි යම් තත්වයක් හේතුවෙන් කිරි දීම මුලදී අපහසු නම්, මෙය ඉතා වැදගත් වේ.
අධ්යයනයන් මඟින් තහවුරු කර ඇත්තේ දියවැඩියාව සහ අඩු අවදානම් ගැබ් ගැනීමක් ඇති මව්වරුන්ට ප්රසූතියට පෙර කිරි ලබා ගැනීම ආරක්ෂිත බවත්, එමඟින් අලුත උපන් බිළිඳන්ට පළමු පැය 24 තුළ කිරිපිටි දීම අඩු කිරීමට උපකාරී වන බවත්ය.
ඉතා වැදගත්
මව්කිරි දෙවීමට උත්තේජනය කිරීම මඟින් සමහර විට ගර්භාෂයේ සංකෝචන ඇති කළ හැක. එබැවින්, ඔබ ප්රසූතියට පෙර මව්කිරි ලබා ගැනීම ආරම්භ කිරීමට පෙර අනිවාර්යයෙන්ම ඔබේ වෛද්යවරයාගෙන් හෝ සෞඛ්ය සේවිකාවගෙන් උපදෙස් ලබා ගත යුතුය.
ඔබට නොමේරූ දරු ප්රසූතියේ අවදානමක් තිබේ නම්, ගර්භනී සමයේ ලේ ගැලීමක් සිදුවී ඇත්නම්, වැදෑමහ පහළට පිහිටා තිබේ නම් (placenta praevia), හෝ වෛද්යවරයා විසින් එසේ නොකරන ලෙස උපදෙස් දී ඇත්නම්, ඔබ ප්රසූතියට පෙර මව්කිරි ලබා ගැනීමට උත්සාහ නොකළ යුතුය.
කොලස්ට්රම් අතින් ලබා ගන්නේ කෙසේද?
කොලස්ට්රම් කිරි තරමක ඝනකම් වන අතර නිපදවන්නේ ඉතා සුළු ප්රමාණයකි. එබැවින්, ඔබ අතින් පමණක් එය ලබා ගත යුතුය. දිනකට වාර 2 ත් 3 ත් අතර ප්රමාණයක්, එක් පියයුරකින් විනාඩි 3 සිට 5 දක්වා කාලයක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න.
- සූදානම් වීම: සබන් හා වතුර යොදා ඔබේ අත් හොඳින් සෝදන්න. ඔබට සැහැල්ලුවෙන් සිටිය හැකි වේලාවක් තෝරා ගන්න.
- ස්ථානගත කිරීම: ඔබේ මහපට ඇඟිල්ල පියයුරේ උඩින් සහ අනෙකුත් ඇඟිලි යටින් (C හැඩයකින්) තබාගන්න.
- පීඩනය: ඔබේ ඇඟිලි මෘදුව පපුව දෙසට තද කරන්න, පියයුරු පටක සම්පීඩනය කරන්න, මොහොතක් රඳවා තබාගෙන මුදා හරින්න. තන පුඩුව මිරිකීමෙන් හෝ ඇණ ගැසීමෙන් වළකින්න.
- එකතු කිරීම: කොලස්ට්රම් බිංදු දිස්වන විට, ඒවා පිරිසිදු හැන්දකට, කුඩා කෝප්පයකට හෝ සිරින්ජයකට (sterile syringe) කෙලින්ම එකතු කර ගන්න. කිරි ගලා ඒම අඩාල වන විට, ඔබේ අතේ පිහිටීම තන පුඩුව වටා කරකවා නැවත සම්පීඩනය කිරීමේ ක්රියාවලිය නැවත කරන්න. සැසියක් තුළ එක් එක් පියයුරෙන් දෙවරක් කිරි ලබා ගන්න.
කොලස්ට්රම් ආරක්ෂිතව ගබඩා කරන්නේ කෙසේද?
දිනකට දෙවරක් එකම ලේබල් කරන ලද සිරින්ජයේ හෝ බහාලුමේ කිරි එකතු කළ හැකි අතර, ඒවා ශීතකරණයේ තබන්න. දින අවසානයේදී, කිරි එකතු කිරීම අවසන් වූ විට, බහාලුමේ පියන වසා, දිනය ලේබල් කර, ප්ලාස්ටික් බෑගයක දමා ශීතකරණයේ (ෆ්රීසර් එකේ) තබන්න.
- කාමර උෂ්ණත්වය යටතේ (26°C හෝ ඊට අඩු) යටතේ පැය 6 සිට 8 දක්වා තබාගැනීමට සුදුසු වේ.
- ශීතකරණය (4°C හෝ ඊට අඩු) තුළ, එය උපරිම පැය 72 දක්වා ආරක්ෂිතයි (හැම විටම ශීතකරණයේ පිටුපසින්ම ගබඩා කරන්න).
- ගැඹුරු ශීතකරණය (Deep Freezer) තුළ මාස 6 සිට 12 දක්වා ආරක්ෂිතව ගබඩා කරගත් හැකිය.
ඔබ දරු ප්රසූතිය සඳහා යන විට ඔබේ ශීත කළ කොලස්ට්රම් සැපයුම ලේබල් කරන ලද සිසිල් බෑගයක (cool bag) රෝහලට ගෙන ඒමට අමතක නොකරන්න!
When to get help now
If you think something is wrong, do not wait. Go to the nearest hospital or call 1990.
Call 1990 — Suwa SeriyaThis article is for general education. It does not replace advice from your own doctor or midwife.