ගැබ්ගෙල පිළිකාව (cervical cancer) කියන්නේ ලංකාවේ කාන්තාවන්ට වැළඳෙන පිළිකා අතරින් දෙවැනියට වැඩිම එක. ඒත් එය වැළැක්විය හැකි එකම පිළිකාවයි — HPV එන්නතෙන්.
2018 ඉඳන් ලංකාවේ 6 වසරේ දැරියන්ට පාසල තුළදීම නොමිලේ මේ එන්නත දෙනවා. මාස 6ක පරතරයෙන් මාත්‍රා 2ක් — ඒ විතරයි.
මාපියන්ගෙන් නිතර එන ප්‍රශ්න තුනක්
"වයස 10දී දෙන්නේ ඇයි? මුල් වැඩි නේද?"
එන්නත වැඩ කරන්නේ වෛරසය ශරීරයට ඇතුළු වෙන්න කලින් දුන්නොත් විතරයි. ඒ නිසා කුඩා කාලේ දෙන එකයි වඩාත්ම ඵලදායී — ප්‍රතිශක්තියත් ඒ වයසේදී හොඳටම හැදෙනවා.
"මේකෙන් පස්සේ දරුවෙක් ලැබෙන එකට ප්‍රශ්නයක් වෙයිද?"
නෑ. ලෝකය පුරා මිලියන ගණනක් දැරියන්ට දීලා තියෙනවා — ඵලදායිතාවට බලපාන බවට කිසිම සාක්ෂියක් නෑ. අනෙක් පැත්තට හිතන්න: ගැබ්ගෙල පිළිකාවට ප්‍රතිකාර කරන එකෙන්තමයි ගර්භාෂය නැති වෙන්නේ.
"අත රිදෙනවා, උණ එනවා — අනතුරුදායකද?"
නෑ. එන්නත දුන්න තැන ටිකක් රිදෙන එක, සුළු උණක්, හිසරදයක් සාමාන්‍ය දෙයක්. දවස් එකක් දෙකකින් යනවා. සමහර දැරියන් බය නිසා කලන්තෙන් වැටෙනවා — ඒක එන්නතේ අතුරු ආබාධයක් නෙවෙයි.
දුවට පාසලේදී මඟ හැරුණාද? තව පරක්කු නෑ — වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් අහලා පස්සෙත් ලබාගන්න පුළුවන්.
මතක තියාගන්න — මේක "එන්නතක්" විතරක් නෙවෙයි. පිළිකාවක් වළක්වන එන්නතක්.
වහාම උදව් ගත යුත්තේ කවදාද
යමක් වැරදියි කියලා හිතෙනවා නම් බලාගෙන ඉන්න එපා. ළඟම රෝහලට යන්න, නැත්නම් 1990 අමතන්න.
1990 අමතන්න — සුව සැරියමෙම ලිපිය සාමාන්‍ය දැනුම සඳහා පමණි. එය ඔබේම වෛද්‍යවරයාගේ හෝ පවුල් සෞඛ්‍ය සේවා නිලධාරිනියගේ උපදෙස් වෙනුවට නොවේ.