Birth & after

Forceps: the instrument that changed childbirth

The Silent Savior: නිහඬ ගැළවුම්කරු: Obstetric Forcep උපකරණය දරු ප්‍රසූතිය වෙනස් කළ අන්දම!

Dr. Sajith wrote this article in Sinhala. An English version is not available yet.

ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ දරු ප්‍රසූතිය යනු මවට හෝ දරුවාට හෝ දෙදෙනාටම ඛේදවාචකයකින් කෙළවර විය හැකි භයානක ගමනක් විය. විශේෂයෙන්ම දරුවා ප්‍රසූති මාර්ගයේ සිරවී ප්‍රසූතය ඇනහිටීමේ තත්ත්වය අතිශය බරපතළ විය. 17 වැනි සියවසට පෙර පැවති ප්‍රධාන උපකරණ නිර්මාණය කර තිබුණේ මියගිය හෝ මිය යමින් සිටින කලලයක් කැබලි කර පිටතට ගැනීමට පමණි. එහි එකම අරමුණ වූයේ මවගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමයි. දුෂ්කර අවස්ථාවකදී ජීවත්ව සිටින දරුවෙකු බේරා ගැනීම ප්‍රායෝගිකව කළ නොහැකි විය.

චේම්බර්ලන් පවුලේ "වින්නඹු" වෛද්‍යවරුන් විසින් 17 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී obstetrical forceps උපකරණ රහසිගතව සොයා ගැනීමත් සමඟ මේ භයානක යථාර්ථය සදහටම වෙනස් විය.

මිලියන ගණනකගේ ජීවිත බේරාගත් රහස!

චේම්බර්ලන් forceps උපකරණයේ ඇති විශිෂ්ටත්වය වූයේ එහි "නිර්මාණයයි": එය එකිනෙකට වෙන් වූ, වක්‍ර තල දෙකකින් යුක්ත විය. මේවා දරුවාගේ හිස වටා වෙන වෙනම ඇතුළු කර පසුව හසුරුවලින් එකට අගුළු දැමිය හැකිය. මෙයින් වෛද්‍යවරයාට දරුවාට හානියක් නොවන පරිදි ප්‍රවේශමෙන් ග්‍රහණය කර, assisted vaginal delivery කල හැකි විය.

ශතවර්ෂයකට වැඩි කාලයක් චේම්බර්ලන්වරුන් තම සොයාගැනීම අතිශයින් රහසිගතව තබා ගත්තේ ලාභ ඉපයීමේ අරමුණෙනි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රායන් ලාභ ඉපයීම වුවද, අන් අය අසාර්ථක වූ දුෂ්කර අවස්ථාවලදී ජීවත්වන දරුවන් ප්‍රසූත කරවීමේ ඔවුන්ගේ සාර්ථකත්වය අති විශිෂ්ට විය.

අවසානයේදී එම රහස වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය පුරා පැතිර ගොස්, 18 වැනි සියවසේදී "විලියම් ස්මෙලී" වැනි පුරෝගාමීන් විසින් එය තවදුරටත් නවීකරණය කිරීමත් සමඟ, මෙම උපකරණය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත විය. "පළමු වරට", එය ප්‍රසව වෛද්‍යවරුන්ට තීරණාත්මක ප්‍රසව අවස්තාවලදී මවට සහ දරුවාට සහය වීම සඳහා අවස්ථාව ලබා දුන්නේය.

ඇනහිටි ප්‍රසවය (delayed labour), හෘද ස්පන්දනය දුර්වල වූ දරුවෙකු (fetal distress) ඉක්මනින් පිටතට ගැනීමට ෆෝසෙප්ස් උපකරණයට හැකි විය. Delayed ප්‍රසූතියක, දෙවන අදියර කෙටි කිරීම මගින්, මවගේ පැය ගණනක වෙහෙස වළක්වා ගත් අතර මාරාන්තික ආසාදන හා ගර්භාෂය පැලීමේ (uterine rupture) අවදානමද සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කළේය.

මානව ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක්!

විෂබීජ නාශක සැත්කම් වැනි දියුණුව සමඟම, ප්‍රසව "ෆෝසෙප්ස්" උපකරණය හඳුන්වාදීම සහ එහි භාවිතය ප්‍රමිතිගත කිරීම "ප්‍රසව විද්‍යාව" (Obstetrics) යන ක්ෂේත්‍රය විප්ලවීය ලෙස වෙනස් කළේය.

නවීන වෛද්‍ය විද්‍යාව තුළ සංකීර්ණ ප්‍රසූත ගැටළු විසඳීම සඳහා සීසර් සැත්කම් සහ වැකියුම් ප්‍රසුතය (Vacuum Extractor) වැනි ක්‍රම බහුලව භාවිතා වුවද, ෆෝසෙප්ස් තවමත් තීරණාත්මක මෙවලමක් ලෙස පවතී.

ඊටත් වඩා වැදගත් වන්නේ එහි "ඓතිහාසික දායකත්වයයි". එය වෛද්‍යවරුන්ට සැබවින්ම විනාශකාරී හදිසි අවස්ථාවක් විසඳීමට ප්‍රථම වරට ආරක්ෂිත, යාන්ත්‍රික ක්‍රමවේදයක් ලබා දුන්නේය. එමගින් ලොව පුරා මවුවරුන් සහ ඔවුන්ගේ ළදරුවන් මරණයෙන් ගලවා ගනිමින්, මානව වර්ගයාගේ පැවැත්මේ තීරණාත්මකම අවස්ථාවක් වූ "උපතේදී" සිදුවන ප්‍රතිඵලය රැඩිකල් ලෙස වෙනස් කළේය. මානව වෛද්‍ය ඉතිහාසයේ අන් කවර උපකරනයකටත් වඩා, මෙම උපකරණය මගින් ගලවාගත් ජිවිත ගණන අතිමහත්ය.

ඔබේ සංවාදයට !

When to get help now

If you think something is wrong, do not wait. Go to the nearest hospital or call 1990.

Call 1990 — Suwa Seriya

This article is for general education. It does not replace advice from your own doctor or midwife.